Na današnji dan...

Dogodilo se na današnji dan - 31. januar

- Danas je praznik Sveti Atanasije Veliki, arhiepiskop aleksandrijski. Rođen je u Aleksandriji 296. godine i već od detinjstva je bio naklonjen duhovnosti. Kao đakon arhiepiskopa Aleksandra, pratio ga je na Prvi vaseljenski sabor u Nikeju, gde se proslavio svojom učenošću i doprineo učvršćenju pravoslavlja, naročito pisanjem Simvola vere, koji je na Saboru i usvojen. Po smrti Aleksandrovoj, izabran je za arhiepiskopa aleksandrijskog i u tom zvanju, sa manjim prekidima, ostao više od 40 godina. Kroz ceo svoj život, Atanasije je bio proganjan od jeretika. Progonili su ga carevi Konstancije, Julijan i Valent, jeretik Arije i njegovi sledbenici, episkop Jevsevije nikomedijski i mnogi drugi. Bio je prinuđen da se od njih krije svuda: u bunaru, u grobu, u pustinji, po kućama, a dva puta je bežao i u Rim. Malo je svetitelja koji su tako bezobzirno klevetani i tako zločinački gonjeni kao sveti Atanasije. Ipak, sve to je on trpeljivo podnosio kao čovek koji je formulisao veliku istinu i za nju se, sa verom, do kraja borio. Tek pred smrt, proživeo je jedan miran period, a potom se 373. godine upokojio.

1797. - Rođen je Franc Šubert, austrijski kompozitor, jedan od najznačajnijih predstavnika muzičkog romantizma i najistaknutiji kompozitor lida. Živeo je i radio u Beču. Komponovao je nekoliko stotina solo pesama, među kojima su i ciklusi "Lepa mlinarica", "Zimsko putovanje", "Labudova pesma", zatim opere, scensku muziku za "Rozamundu", simfonije, kamernu muziku i sl.

1841. - Rođen je srpski pisac Laza Kostić, začetnik srpske avangarde lirike, čija poezija predstavlja vrhunac romantizma u srpskoj književnosti. Gimnaziju je učio u Pančevu, Novom Sadu i Budimu, a prava diplomirao u Pešti, gde je i doktorirao. Kao saradnik Svetozara Miletića, vođe Srba u Vojvodini u borbi za nacionalna prava, odlazio je u tajne misije u Srbiju i Crnu Goru. Dvaput su ga hapsile mađarske vlasti. Snažna i originalna lirska priroda, krčilac novih puteva i eksperimentator, poliglota i intelektualac izuzetnog obrazovanja, obogatio je srpski jezik novim izrazima i uneo nove i smele pesničke oblike. Zahvaljujući njegovim prevodima, dela engleskog pisca Vilijema Šekspira postala su poznata i kod nas. Dela: lirske pesme, balade, tragedije "Maksim Crnojević", "Pera Segedinac", rasprave "Kritički uvod u opštu filozofiju", "O Jovanu Jovanoviću Zmaju (Zmajovi), njegovu pevanju, mišljenju i pisanju", estetički spis "Osnova lepote u svetu s osobitim obzirom na srpske narodne pesme".

1870. - Umro je srpski dobrotvor Nikola Čupić, osnivač književnog fonda "Čupićeva zadužbina", kojem je zaveštao kuću u Šapcu i 16.000 dinara u zlatu. Rođen je 1834. u Šapcu u porodici Kurtović, ali je uzeo devojačko prezime majke, ćerke Stojana Čupića, u narodnim pesmama poznatog kao Zmaj od Noćaja. Njegov ideal bilo je ujedinjenje srpstva, posebno oslobođenje Bosne i Hercegovine.

1946. - Jugoslovenska Ustavotvorna skupština izglasala je prvi ustav FNRJ, u kojem je usvojen princip federativnog uređenja zemlje, određena osnovna prava i dužnosti federacije i republika.

1950. - Američki predsednik Truman obznanio je svoju odluku da podrži razvoj istraživanja hidrogenske bombe, oružja čija bi snaga teoretski morala da bude na stotine puta veća od atomske bombe bačene na Japan za vreme Drugog svetskog rata.

1962. - Umro je srpski karikaturista Petar-Pjer Križanić, jedan od rodonačelnika srpske i jugoslovenske karikature, pisac i esejista, jedan od osnivača "Ošišanog ježa". U Beograd je došao 1922. i zaposlio se u "Novom listu", a 1923. prešao je u "Politiku".

- 1872. U Zanesvilleu je rođen američki pisac Zane Grey. Stekao je široku popularnost svojim pustolovnim romanima o svijetu kauboja i Divljem zapadu. Napisao je 50-ak romana, od kojih su mu najpoznatiji "Tajanstveni jahač", "Grmljavina stada" i "Jahači rumene kadulje". Umro je 23. listopada 1939. u Altadeni.

- 1921. Rođen je američki pjevač talijanskog podrijetla Mario Lanza. Proslavio se talijanskim balkanističkim repertoarom.

- 1933. Umro je engleski književnik John Galsworthy. Pisao je pripovjetke, stihove, napisao 25 drama, a najvažniji su mu romani. Prve radove potpisuje pod pseudonimom John Sinjohn. Minuciozni "realizam činjenica" koji počesto prelazi u naturalističko detaljiziranje izbija i u njegovu glavnom djelu, ciklusu romana o obitelji Forsyte. Rođen je 14. kolovoza 1867. godine u Kingston Hillu, Surrey.

- 1950. Predsjednik SAD-a Harry Truman naredio je američkim znanstvenicima da naprave vodikovu ili termonuklearnu bombu.

- 1971. Trojica američkih astronauta Shepard, Mitchel i Roos u "Apolu 14" lansirani su prema Mjesecu. Na području Fra Maura na Mjesecu njih su trojica provela 33 sata.

(Fena) ck

.....I RODILA SE BABA